ΣΤΙΓΜΕΣ ΣΤΗΝ ΙΣΤΟΡΙΑ

ΣΤΙΓΜΕΣ ΣΤΗΝ ΙΣΤΟΡΙΑ

Παρασκευή, 24 Αυγούστου 2012

Η ΟΛΥΜΠΙΑ - ΜΥΘΟΣ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΑ

Η Ολυμπία, κατα την αρχαιότητα, ήταν το μεγαλύτερο και επισημότερο ιερό της Πελοποννήσου, που το θεωρούσαν ισότιμο του ιερού των Δελφών. Αν και στην περιοχή αυτή, δεν υπήρχε χώρος μονίμως κατοικημένος, ήταν γεμάτη απο ναούς, κτίσματα λατρευτικού χαρακτήρα, έργα τέχνης και άλλες εγκαταστάσεις, με σκοπό την εξυπηρέτηση των Ολυμπιακών Αγώνων, που αποτελούσαν μέγα και πασίγνωστο γεγονός. Διοικητικά άνηκε στην πιο κοντινή ισχυρή πόλη. Αυτές ήταν η Ήλιδα και ακόμα αρχαιότερα, η Πίσα.
  Οι έρευνες που έχουν γίνει, οδηγούν στο συμπέρασμα, οτι στο χώρο αυτό κατα τους αρχαικούς χρόνους, λατρευόταν η μητέρα Γη, όπως και στους Δελφούς αλλά και σε όλες τις πανάρχαιες μητριαρχικές κοινωνίες. Απο ευρήματα ειδωλίων, είναι σχεδόν βέβαιο οτι υπήρχε εκεί και χώρος λατρείας της αρχαιότατης Ρέας, γυναίκας του Κρόνου και μητέρας του Δία, του μετέπειτα κυρίαρχου του ιερού, προς τιμή του οποίου γινόντουσαν και οι Ολυμπιακοί Αγώνες. Τα ''Ολύμπια'' καθιερώθηκαν κατα μία παράδοση, οταν ήρθαν απο την Κρήτη οι Ιδαίοι Δάκτυλοι (Κουρήτες) με αρχηγό τους κάποιον με το όνομα Ηρακλής, που δεν έχει σχέση με το γνωστό ήρωα, ενω κατα άλλη παράδοση, το ξεκίνημά τους οφείλεται στον Αέθλιο, γιο του Δία και της Πρωτογένειας. Η Πρωτογένεια ήταν κόρη του μυθικού Δευκαλίωνα, του πρώτου βασιλιά της Ήλιδας. Λένε μάλιστα, οτι οι αθλητές ονομάστηκαν έτσι απο εκείνον.
  Κατα τους ιστορικούς χρόνους, πολυ διαδεδομένη ήταν η παράδοση, οτι τους αγώνες ίδρυσε ή τουλάχιστον αναδιοργάνωσε ριζικά ο Πέλοπας, οταν ήρθε απο τη Φρυγία. Σύμφωνα με τις περιγραφές που μας παραδόθηκαν σε κείμενα αλλά και στην τέχνη, ο Πέλοπας νίκησε σε αρματοδρομία τον βασιλιά της Πίσας Οινόμαο, και κέρδισε σαν έπαθλο το βασιλειό του και την κόρη του Ιπποδάμεια για σύζυγο. Το γεγονός αυτό υπάρχει απεικονισμένο στο ανατολικό αέτωμα του ναού του Δία στην Ολυμπία, σε ενα γλυπτό του 5ου αι. π.Χ.
  Για να βρούμε όμως , μια ιστορική άκρη, θα πρέπει να ανατρέξουμε γύρω στις αρχές του 9ου αι. π.Χ κάπου στο 884, σε μια συμφωνία που έγινε ανάμεσα στον Ηρακλείδη Ίφιτο, που ηταν ηγεμόνας της Ήλιδας, στον Ηρακλείδη Λυκούργο της Σπάρτης και τον Κλεισθένη της Πίσας. Αυτοί λοιπόν οι τρείς, συμφώνησαν να αναγνωριστεί η περιοχή της Ήλιδας σαν χώρος ιερός και απρόσβλητος και θέσπισαν μια εκεχειρία κατα τον χρόνο της τέλεσης των αγώνων. Η σύμβαση αυτή, χαράχτηκε σε χάλκινο δίσκο κυκλικά και φυλαγόταν, τουλάχιστον για μια χιλιετηρίδα, στο Ηραίο της Ολυμπίας. Απο το γεγονός αυτό κι έπειτα, οι Ολυμπιακοί Αγώνες γίνονταν κάθε πέμπτο έτος, δηλαδή μετά τη συμπλήρωση τεσσάρων ετών απο τους προηγούμενους και ονομάστηκαν Ολυμπιάδες. Η τέλεση των αγώνων γινόταν την πρώτη πανσέληνο μετά το θερινό ηλιοστάσιο. Η ημερομηνία οριζόταν ημερολογιακά με το σύστημα της οκταετηρίδας. Επειδή υπολόγιζαν το μήνα σε 28 μέρες, είχαν επινοήσει και τρείς μήνες οι οποίοι μοιράζονταν την οκταετία για να μη φτάσει να γίνει τον χειμώνα κάποια καλοκαιρινή γιορτή. Η καταγραφή τους που ανάγεταο το 776 π.Χ για την πρώτη Ολυμπιάδα, έγινε μια σταθερή βάση για την αρχαία χρονολογία. Μαζί με την καταγραφή της κάθε μιας διοργάνωσης, αναγράφονταν στις μαρμάρινες στήλες και τα ονόματα των νικητών αθλητών. Πρώτος έχει αναγραφεί, ο Ηλείος Κόροιβος, που νίκησε στο αγώνισμα του σταδίου. Φαίνεται όμως, οτι οι συνήθεις διοργανωτές Ηλείοι, είχαν προστριβές με τους Πισάτες κι όποτε οι τελευταίοι είχαν τη διεύθυνση των αγώνων, οι πρώτοι δημιουργούσαν επεισόδια.  Όλα αυτά οδήγησαν στην καταστροφή της Πίσας, απο τους Ηλείους, γύρω στα 572 π.Χ.

(απόσπασμα απο το βιβλίο '' αρχαίοι ολυμπιονίκες'' της Σοφίας Σούλη)